Sanayi üretiminde dalgalı görünüm sürüyor

Gedik Yatırım’ın sanayi üretimi analizine göre, Türkiye’de sanayi üretimi temmuz ayında aylık bazda yüzde 1,0, yıllık bazda ise yüzde 0,3 geriledi.

Analizde, nisan-temmuz döneminde yaşanan dalgalı seyrin sanayi üretimindeki temel eğilimin okunmasını zorlaştırdığı belirtildi. Gedik Yatırım’ın piyasa takviminde de 10 Eylül’de Türkiye’nin temmuz ayı sanayi üretim verisinin açıklanacağı belirtilmişti.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretiminin temmuz ayında aylık yüzde 1,0 gerilediği belirtilen analizde, mayıs ayında yüzde 3,1 daralan üretimin haziranda yüzde 0,2 ile sınırlı toparlandığı hatırlatıldı.

Sanayi üretiminin yıllık bazda ise takvim etkisinden arındırılmış veride yüzde 0,3 daraldığı, arındırılmamış veride de yıllık düşüşün yüzde 0,3 olduğu aktarıldı.

Toplam sanayi üretiminin yıllık bazda mayıs ayında yüzde 0,1, haziranda yüzde 1,3 ve temmuzda yüzde 0,3 daraldığı ifade edildi.

Analizde, dalgalı görünümde sermaye malı imalatındaki zayıflığın öne çıktığı belirtildi.

Sermaye malı imalatının temmuz ayında yıllık bazda yüzde 2,6, aylık bazda ise yüzde 1,6 gerilediği kaydedildi. Diğer ulaşım araçları imalatının da yıllık bazda yüzde 2,4 daraldığı ve savunma sanayii kaleminin hazirandaki pozitif katkının ardından temmuz ayında sanayi üretimini aşağı çektiği ifade edildi.

İmalat sanayinin aylık bazda yüzde 0,8 gerilediği, savunma sanayii kalemi hariç tutulduğunda ise düşüşün yaklaşık yüzde 0,3 seviyesinde olacağı değerlendirildi.

Takvim etkisinden arındırılmış verilere göre yıllık bazda büyüme gösteren sektörler arasında mobilya yüzde 9,6 ile ilk sırada yer aldı. Mobilyayı yüzde 4,4 ile kimyasal madde imalatı, yüzde 4,0 ile cam, çimento ve seramik, yüzde 2,3 ile ana metal sanayisi ve yüzde 1,9 ile kağıt ve kağıt ürünleri takip etti.

Gıda ürünleri imalatı yüzde 1,5, makine-teçhizat imalatı yüzde 0,8, makine-ekipman kurulumu yüzde 0,4 ve deri ürünleri imalatı yüzde 0,3 büyüdü.

Buna karşılık giyim eşyası imalatı yıllık bazda yüzde 8,3, metal eşya sanayisi yüzde 3,7, diğer ulaşım araçları imalatı yüzde 2,4, motorlu kara taşıtları imalatı yüzde 1,9 ve plastik-kauçuk ürünleri imalatı yüzde 1,5 daraldı.

Madencilik ve taş ocakçılığında yıllık daralma yüzde 3,8 olurken, enerji üretimi yüzde 1,5 geriledi.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilere göre temmuz ayında gıda ürünleri imalatı yüzde 3,8, motorlu kara taşıtları imalatı yüzde 4,2, dayanıksız tüketim malları imalatı yüzde 2,0 ve madencilik yüzde 2,2 daraldı.

Aynı dönemde makine-teçhizat imalatı yüzde 6,5, dayanıklı tüketim malları imalatı yüzde 3,3, metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı yüzde 3,3 ve metal eşya sanayisi yüzde 2,8 arttı.

Toplam imalat sanayisinde aylık düşüş yüzde 0,8 olarak gerçekleşti.

Gedik Yatırım, 2025 başından bu yana üretimdeki pozitif görünümün daha çok yatırım ve enerji odaklı sektörlerde yoğunlaştığını, tüketim mallarına dayalı üretim kalemlerinde ise kırılganlığın sürdüğünü değerlendirdi.

Analizde, sanayi üretiminin büyümeye katkı vermeyi sürdürmesine karşın ivmenin dengesiz bir yapı gösterdiği belirtildi. Kredi koşullarındaki olası gevşemenin üretimi destekleyebileceği ifade edilirken, küresel talepteki belirsizlikler, jeopolitik gelişmeler, ihracat pazarlarındaki zayıf görünüm ve yüksek finansman maliyetlerinin aşağı yönlü risk oluşturmayı sürdürdüğü kaydedildi.

İmalat PMI ve elektrik tüketimi verilerinin sanayi üretiminde önümüzdeki döneme ilişkin aylık bazda sınırlı toparlanmaya işaret ettiği belirtildi.

İmalat PMI endeksinin ağustosta 48,1 seviyesine yükseldiği, haziranda 47,1 ve temmuzda 47,7 seviyesinde bulunduğu aktarıldı. Ağustos ayında elektrik tüketiminin yıllık bazda yüzde 2,07 azalırken aylık bazda yüzde 3,01 arttığı ifade edildi.

Gedik Yatırım, elektrik tüketimi, imalat PMI verileri ve diğer göstergelerin sanayi üretiminin önümüzdeki dönemde aylık bazda sınırlı büyüme gösterebileceğine işaret ettiğini değerlendirdi.